خبرگزاری هرانا - ماهنامه خط صلح در شماره هفتم خود گفتگویی با مسئول کمیته رکن چهارم وابسته به مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران انجام داده است که در آن به توضیح فعالیت های اخیر این کمیته پرداخته است.

در این گفتگو مسائلی چون جنگ سایبری، امنیت سرویس های وی پی ان ارائه شده از سوی این کمیته مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

لطفا خود را معرفی کنید.

متاسفانه به دلیل مشکلات امنیتی ترجیح می دهم بدون اشاره به هویت فردی در خدمت شما باشم، در حال حاضر به عنوان مسول کمیته رکن چهارم وابسته به مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در این گفت و گو شرکت می کنم.

لطفا ضمن معرفی اجمالی کمیته، دلایل تاسیس و زمان آغاز به کار کمیته را بازگو کنید.
کمیته رکن چهارم در بهمن ماه ۱۳۸۸ بصورت رسمی کار خودش را آغاز کرد. دلیل ایجاد کمیته به رسالت مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران به عنوان نهاد مادر برمیگردد. این تشکل گردش آزاد اطلاعات و به طور کلی دانستن را جزوی از حقوق بشر می داند بنابراین با تاکید بر رکن چهارم دموکراسی که همین موضوع گردش آزاد اطلاعات را شامل می شود و نام کمیته هم در واقع اشاره ای به همین اصل است، این بخش بنیان گذاشته شد.

موانع و دلایلی که باعث شد شما احساس کنید آزادسازی اینترنت میتواند یک رسالت باشد چه بود ؟
همان طور که اشاره کردم عمده فعالیت محوری کمیته برای آزاد سازی گردش اطلاعات در اینترنت است. روشن است که با توجه به نفوذ بیش از پیش اینترنت در جوامع امروزی و همینطور ایران که ضریبی بیش از ۴۳درصد در جامعه دارد ما شاهد نوعی حیاتی شدن امکان گردش اطلاعات در اینترنت برای رشد دموکراسی در ایران هستیم. این مسله ای است که حساسیت های دستگاه اطلاعاتی و امنیتی دولت ایران را نیز در پی داشته است.

خیلی خلاصه بخواهم بگویم دولت ایران مایل نیست گردش اطلاعاتی برخلاف میل یا خارج از کنترلش در جامعه شکل بگیرد. بستن و سانسور مطبوعات، فیلتر حداقل ۸ میلیون وب سایت اینترنتی، ارسال پارازیت های ماهواره ای، تبدیل ایران به زندان روزنامه نگاران تنها نمونه های کوچکی از این عدم تمایل هستند.

دولت ایران با صرف میلیون ها دلار هزینه و خرید پیشرفته ترین تجهیزات مخابراتی تلاش زیادی را برای کنترل این شریان اطلاعاتی دارد. در واقع یک جنگ پشت پرده سایبری بین مدافعان گردش اطلاعات و دولت ایران در جریان است.
بنابراین از سویی ما یک جامعه با ۴۳درصد ضریب نفود که بالاترین درصد کاربر در بین کشورهای خاورمیانه است را داریم که از این امکان برای آموزش، سازماندهی اعتراضات و تعقیب فعالیتهای اجتماعی و تقویت جامعه مدنی بهره می گیرند و از سویی حکومتی را داریم که مایل است افراد را کنترل کند و اینترنت را به تهدیدی علیه شهروندان خود بدل نماید. ما حتی نمونه هایی داشته ایم که شهروندی تنها به دلیل داشتن صفحه فیس بوک مجرم شناخته شده است. بنابراین در چنین شرایطی ما به این جمع بندی رسیدیم که باید با همه توانی که داریم به صورت سازمان یافته وارد شویم و گردش اطلاعات را به نفع شهروندان تقویت کنیم.

چه برنامه هایی برای تحقق اهداف خود در نظر گرفتید ؟

با تعریف ساده، ما در حال حاضر دو بخش ارایه خدمات داریم، مخاطبان عام که از طریق دریافت سرویس های وی پی ان ۱۲۸ کیلیوبایتی کمیته میتوانند به اینترنت آزاد دسترسی پیدا کنند، در این خدمات نشانی کاربر با اتصال به سرور خدمات دهنده ما در آمریکا تغییر پیدا می کند و همینطور اطلاعاتی که فرد ارسال و دریافت میکند با کدهای موسوم به ۲۵۶ بیتی رمزنگاری میشود و در کنار این ها کاربران از طریق منتشرات کمیته در زمینه امنیت اطلاعات کسب اطلاع می کنند و به نوعی آموزش می ببینند و دسته دیگر مخاطبان خاص که سازمانها و ارگانهای خبری یا مدنی هستند که خدماتی چون سرویس های وی پی ان با پهنای باند بالاتر، خدمات فنی، امنیتی، سرور و آموزشهای حرفه ای تری را دریافت می کنند.

به جنگ سایبری پشت پرده اشاره کردید، توضیح بیشتری در این خصوص بدهید و همینطور فراز و نشیب هایی که کمیته با آن روبه رو بوده است ؟
دولت ایران از سالها قبل و در اواخر دهه هفتاد با جذب نیروهای متخصص تحت عنوان دعوت به کار برای ایزایران وابسته به وزارت دفاع اولین بخش های سایبری خود را تشکیل داد و از فعالیت غیرمنسجم به فعالیت سازمان یافته تغییر روش داد.پس از قدمهای اول به سرعت دستگاه اطلاعاتی قدمهای بعد را برداشت و بسیاری از بخش ها مثل وزارت اطلاعات، اطلاعات سپاه و غیره نیز دارای چنین بخش هایی با کارکنان متخصص و امکانات وسیع شدند. آنها از کشورهایی مثل چین با تجربه بالا برای مقابله با گردش آزاد اطلاعات در اینترنت و کنترل آن کمک گرفتند و میلیون ها دلار را صرف خرید تجهیزات جدید کردند. با این همه و با تمام نابرابری ها نیروهای مستقل و مدافع گردش آزاد اطلاعات که در واقع برآمده از عطش مردم ایران برای استفاده آگاهی بود توانسته اند به خوبی در مقابل این برخوردها پایداری کنند.

ما در ابتدای کار در سال ۸۸ با هجمه گسترده نیروهای اطلاعات سپاه پاسداران به اعضای مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در ۱۱ اسفند دچار اولین آسیب شدیم زیرا هم نیروی فنی ما دچار ضربه شد و هم امکاناتی را از دست دادیم. منتها بعد از مدت کوتاهی به کار بازگشتیم و خدمات خود را از سر گرفتیم ولی در دو مرحله بعد در طی اواخر سال ۸۹ دستگاه اطلاعاتی موفق شد با جعل هویت و ارایه گزارشات خلاف واقع از عملکرد کاربران ما، سرویس دهندگان را در اروپا و آمریکا از ادامه سرویس به ما منصرف کند. این مشکل می توانست حل شود در صورتی که ما از پشتوانه مالی مناسبی برای شکایت حقوقی و خصوصی کردن بعضی امکانات برخوردار می بودیم ولی بهرحال خدمات متوقف شد. در اوایل سال ۹۰ نیز پس از آنکه دولت ایران نتوانست ما را با جعل گزارشات مثل سابق که برای ما تجربه شده بود متوقف کند به واسطه امکانات فنی بالای خود نوعی از حملات را که به حملات دی داس معروف است به سرویس های ما بصورت روزمره و تمام وقت هدایت کرد این موضوع باعث اختلال و ترافیک بالا و سپس کند شدن و بعضی مواقع قطع شدن سرویس ها می شد. ما برای حل این موضوع فعالیت ها را چند ماه تعلیق کردیم و نهایتا با استفاده از راهکارهای جدید و نیروهای متخصص سرویس ها را اواخر تیرماه امسال مجدد عرضه کردیم که خوشبختانه با توجه به تجربیات قبلی مشکلات سابق را نداشته ایم و به خوبی توانسته ایم حملات دولت ایران را خنثی کنیم و حتی این تجربیات را در اختیار دیگران نیز قرار دهیم.

تا چه میزان می توانید امنیت سرویس های کمیته را تضمین کنید ؟

مسلما ما تضمین قطعی برای امنیت سرویس ها نمی توانیم بدهیم، البته نه فقط ما بلکه هیچ خدمات دهنده مشابهی در دنیا امکان چنین تضمینی را ندارد. اینجا یک جنگ سایبری است و ما هم با حکومتی طرف هستیم که می تواند گواهی معتبرترین شرکت های دنیا مانند جیمیل را جعل کند و به دهها هزار ایمیل دسترسی پیدا کند. اما ما میتوانیم تضمین بدهیم که تمام تلاش خود را برای بالابردن امنیت سرویس ها داشته ایم در حدی که از استانداردهای لازم و گواهی از شرکت های معتبر خارجی برخورداریم.

به عنوان مسول کمیته رکن چهارم در صورت امکان کارنامه مختصری از فعالیت هایتان ارایه کنید؟

در مورد فعالیت های سال ۸۸ آماری در حال حاضر ندارم ولی در خصوص دو مرحله ۸۹ و ابتدای ۹۰ کمیته بیش از ۵ میلیون سرویس وی پی ان و ۱۱ میلیون کانکشن از طریق پروکسی ارایه کرد و در سرویس های فعال شده از اول مردادماه ۹۰ تاکنون نیز بیش از ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار اتصال آزاد ایجاد کرده است. این آمارها بر اساس محاسبه اتصال کاربران به اینترنت از طریق سرویس ها است.

مردم چگونه میتوانند از خدمات کمیته بهره مند بشوند؟ آیا داوطلبان می توانند با این تشکل همکاری کنند؟
تمامی شهروندان ایرانی میتوانند با مراجعه به وب سایت کمیته به آدرس https://hraicp.org به اطلاعات کافی برای چگونگی دریافت و استفاده از سرویس ها و همینطور آخرین اخبار کمیته دسترسی پیدا کنند. در همین سایت هم امکان تماس با ما وجود دارد. من از این فرصت هم استفاده میکنم و به استفاده کننده گان غیرشخصی که استفاده آنان مرتبط با عنصر گردش اطلاعات است اعلام میکنم ما آمادگی داریم تجربیات خود را با آنان در مقابله با حملات و امنیت اینترنت در میان بگذاریم و همچنین در صورت نیاز به آنان خدمات رایگان فنی مختلف ارایه کنیم.

برای وقتی که در اختیار ما گذاشتید سپاسگذاریم.

منبع: ماهنامه خط صلح شماره 7

برای دریافت ماهنامه خط صلح اینجا کلیک کنید